بوتیک رستوران خان | دفتر طراحی وارتا و همکاران

این پروژه در بافت تاریخی شیراز و در مجاورت با بازار حاجی، بازار مسگرها و از طف دیگر در کنار یکی از مهم ترین بناهای تاریخی شیراز (مدرسه ی خان) واقع شده است. بوتیک رستوران خان دارای زیربنای ۷۰۰ مترمربع می باشد و دو طبقه از مجتمع تازه تأسیس نیکان را به خود اختصاص داده است. این رستوران با وجود استفاده از مصالح سنتی هیچگونه روایتی از گذشته زیرین و بستر با ارزش و تاریخی خود نداشت. از این رو طراحان پروژه سعی بر این داشتند تا در راستای ارتفای کیفیت وضع موجود، فضای مورد نظر را هم از لحاظ چیدمان و هم از نظر مصالح و متریال کاربردی منطبق با لایه های زیرین سازماندهی کرده و آن را به نزدیک ترین چهره از هویت تاریخی اش بازگردانند. از طرفی دیگر سعی کردند تا به هویت و تاریخ موجود در بستر این رستوران به عنوان مهم ترین موضوع، بیش ترین میزان توجه را داشته باشند.

از این رو طراحان جهت افزایش کیفیت فضایی، حریم خصوصی و ایجاد معنایی تازه، پنجره های چوبی و دست ساز را جایگزین پنجره های موجود کرده و همچنین به جای جداره های آجری از آجرهای دست ساز استفاده نمودند. آن ها یکی از جداره ها را رو به بازار و حرم شاه چراغ گشودند. این امر ارتباط بیرون و درون را فراهم می ساخت. به عبارتی می توان گفت آن ها تاریخ را به نوعی قاب کرده و امکان ایجاد ارتباط بصری را فراهم ساختند. افزون بر این موضوع، ورود نور طبیعی به فضا موجب ایجاد کیفیتی از جنس سایه روشن در فضا گشت.

با توجه به وضعیت و موقعیت موجود پروژه، یک از خواسته های اصلی کارفرما رسیدن به بنایی شاخص و به علاوه مدرن بود. از این رو طراحان در صدد ایجاد ایده ای منعطف و یک تعریفی تازه از فضاهای ایجاد شده در بافتی سنتی و تاریخی شدند. آن ها باید علاوه بر حفظ ارتباط با گذشته و تاریخ، نمودی از طراحی مدرن را در کار لحاظ می کردند. از این رو فرهنگ یک از مهم ترین شاخصه و در واقع پل ارتباطی در راستای دستیابی به توسعه ی پایدار مورد توجه آن ها قرار گرفت.

طراحان سعی کردند تا برای افزایش حس تعلق به مکان از آرایه ها و نشانه های متعلق به بافت قدیم شیراز به صورت انتزاعی بهره بگیرند. همانطور که می دانید، بناهای تاریخی صاحب تجمیع فرم ها و هندسه های موزون و تناسبات متعددی هستند، از این رو طراحان تصمیم گرفتند تا الگو‌های مشابه را به رغم ایجاد اصالت هندسه های تاریخی، زنده نگه دارند. علاوه بر این خلق جداره ای با نام طاق آینه که برشی انتزاعی و الگو گرفته از طاق های اصیل مدرسه خان است، با دخیل کردن آن با آینه کاری های برگرفته از نقش فرش ایرانی هست، سعی شد تعریفی نو از معماری ایرانی ارائه شود.

آینه طاق طراحان را به درنگ وا داشت و با حضور خود به عنوان بخشی از معماری بنا، فضا را از سکون در آورد و به آن معنا بخشید. اینجا نقطه ای است که زمان را در خود ثبت و تکرار می کند؛ اینجا آینه ها به مانند فرش هایی که نقششان خاطره است به گستره ی طاقی پهن شده اند تا ما و تاریخ را در مواجه با هم بگذارند.