باشگاه آبی بینهایت | پژمان طیبی

مقدمه

در ابتدای امر، کارفرما خواستار ساخت یک استخر شنای روتین بود، اما با توجه به اندازه نه‌چندان بزرگ زمین پروژه، طراحی یک استخر استاندارد و با ابعاد مناسب برای ورزش شنا امکان‌پذیر نبود. با توجه با افزایش میانگین سنی افراد جامعه و وجود امراضی نظیر آرتروز و … نیاز به وجود باشگاهی که مختص به افراد سالخورده بوده و در آن ورزش‌هایی نظیر پیاده‌روی در آب و.. زیر نظر متخصصین حوزه‌های سلامت انجام شود، وجود داشت. از آنجایی، تقریباً تمام استخرهای شنا، برای افراد جوان‌تر و ورزش شنا آماده‌سازی شده‌اند، باشگاهی که مختص ورزش‌های آبی باشد (ورزش‌هایی نظیر تردمیل و دوچرخه داخل آب)، باید از طراحی متفاوت به استخرهای روتین برخوردار می‌بود.

نورگیری

یکی از مهم‌ترین چالش‌های این پروژه، مسئله تأمین نور طیبی بود. ازآنجایی‌که سازمان اماکن، وجود هرگونه پنجره‌ای را در استخرهای شنا سرپوشیده غدغن کرده است (به دلیل اشراف و دید در سانس بانوان) پیدا کردن راهی برای استفاده از نور خورشید، تبدیل به اولویت اصلی این پروژه شد.
پس از بررسی‌های متعدد، راه‌حل را در استفاده از سازه‌ای نیمه‌شفاف یافتیم (پوسته کششی پارچه‌ای) که بر فراز بام این مجموعه قرار گیرد.

روند طراحی

با توجه به تصمیم اتخاذشده در مرحله قبلی، و وجود فرم‌های منحنی در سازه پروژه، طراحی معماری کلیه بخش‌های پروژه بر اساس منحنی‌ها و فرم‌هایی انجام شد که در هماهنگی کامل با سازه باشد.
ازآنجایی‌که بودجه کارفرما محدود بود، سازه پارچه‌ای استخر، ساده‌ترین شکل ممکنه انتخاب شد. بااینکه این سازه قیمت مناسبی داشت، یک چالش کوچک برای معماری این پروژه ایجاد کرده بود: وجود یک ستون در مرکز پروژه.
از آنجایی‌که حذف این ستون، قیمت سازه این مجموعه را چند برابر می‌کرد، لذا معماری این پروژه با محوریت این ستون صورت پذیرفت.

عملکردهای موجود در نیمه ی فوقانی و تحتانی پروژه

در نیمه فوقانی، استخر و در نیمه پایینی سایر فضاهای جانبی استقرار یافت. از قبیل: فضا ورزش‌های غیرآبی (نظیر حرکات کششی و یوگا)، فیزیوتراپی و ماساژ، دوش پرفشار و جکوزی.
فضای بوفه و نیمکتی برای نشستش و صرف غذا، در مجاورت با این فضاهای ورزشی و در ارتباط تنگاتنگ با آن‌ها قرار گرفت. این تصمیم از آنجایی اتخاذ شد که جایگذاری بوفه (کافی‌شاپ) در مکان‌های دیگر امکان‌پذیر نبود و به قیمت از دست دادن کاربری‌های دیگر تمام می‌شد.

طراحی دکوراتیو

ازآنجایی‌که فضا و بودجه کافی برای هیچ‌گونه المان دکوراتیو اضافه‌ای وجود نداشت، طراحی فرم تک‌تک عناصر عملکردی به‌گونه‌ای صورت گرفت که خود به‌عنوان یک المان زیبایی‌شناسی و دکوراتیو شناخته و به‌کاربرده شوند. عناصری از قبیل دیوارک کافی‌شاپ، نیمکت‌ها، حوضچه کلر پیش ورودی استخر، دوش‌ها، دیواره جداکننده فضای بوفه از ورودی استخر، فضای تأسیساتی برای کانال‌های هوا و نور در محیط پیرامونی پروژه … همه و همه بر اساس همین دیدگاه طراحی شدند.

فضای کوچک پروژه

با توجه به فضای نه‌چندان دلباز پروژه و عدم امکان استقرار پنجره، وجود دیوار در پیرامون استخر، حس مناسبی نداشت. برای مقابله با حس محصوریت در فضای بسته و تنگ، آینه‌های سرتاسری پیرامون استخر قرار داده شد. آینه‌هایی که روبه‌رو هم بوده و بینهایت بار فضای داخلی را انعکاس می‌دهند.
برخلاف ورزش شنا که در ذات خود، تفریح و لذت را به همراه دارد، ورزش‌های تکرارشونده همچون پیاده‌روی با تردمیل و دوچرخه، چندان مفرح و سرگرم‌کننده نیستند. برای جلوگیری از این یکنواختی، یک سیستم تصویری تلویزیون در مقابل استخر قرار گرفت تا با تصاویری از طبیعت و … را نشان دهد.

تأسیسات

ازآنجایی‌که کاربران این پروژه در زمان سانس بانوان، همگی خانم بودند، نیاز بود تا فضای موتورخانه این استخر درجایی قرار گیرد که دسترسی به آن، مستقل از سایر بخش‌های استخر باشد. ( اکثریت تکنسین‌های تأسیسات آقایان هستند و طبق معیارهای سازمان اماکن، ورود آن‌ها به استخر ممنوع است). لذا استقرار موتورخانه در منتها علیه ورودی مجموعه و در مجاورت فضای پیش ورودی صورت پذیرفت.

سیستم گرمایشی

ازآنجایی‌که سازه پروژه، تبادل حرارتی زیادی با فضای خارج استخر دارد، نیاز به توجه دوچندان برای گرم کردن این مجموعه وجود داشت. در ابتدا استفاده از دستگاه‌هایی نظیر گرماتاب را مناسب یافتیم، اما کمی بعد متوجه شدیم که ممکن است باعث آسیب رساندن به سازه پارچه‌ای سقف گردد. با توجه به این نکته که کف این پروژه همیشه مرطوب بوده و شستشوی دائم ، امکان تجمع گردوغبار روی کف را از بین می‌برد، گرمایش کف ( که مشکلات تنفسی روتین این سیستم تأسیساتی را به همراه نداشت) به‌عنوان راهکار انتخاب شد. انتخابی که موجب شد راه رفتن با پای‌برهنه و انجام ورزش‌های هوازی و یوگا روی کاشی‌های سرد، با حس بهتری همراه باشد.

در این پروژه از ترکیب گرمایش به همراه فن‌کوئل کانالی استفاده شد. و ازآنجایی‌که فضای کافی برای قرار دادن این فن‌کوئل‌ها وجود نداشت ، در فضای داخلی (در قسمت دوش‌ها) یک سقف ایجاد کردیم، که بتوان دستگاه‌های فن‌کوئل‌ را روی آن استقرار داد. در روند طراحی معماری، این سقف نیز در هماهنگی کامل با سایر فیکسچرها و المان‌های پروژه دیده شد.

کانال های دمنده و مکنده هوا

ازآنجاکه وجود کانال‌های دمنده و مکنده هوا در دورتادور استخر الزامی بود، یک المان معماری که از جنس فومیز دورتادور همه فضاهای پروژه از قبیل استخر و رختکن کشیده شد. این لبه‌ها، نه‌تنها کانال‌ها را در خود جای‌داده‌اند، بلکه میزبان چراغ‌هایی برای نورپردازی  بلندگوها و … هستند و به لحاظ بصری، به‌عنوان یک واسطه، فرم سقف‌ها را از دیوار (آینه‌ها) جدا می‌کنند.