خانه ی بی مرز | حامد اخوی زادگان

خطوط مرزها را تشکیل می‌دهند و مرزها، عرصه‌ی زندگی ما را. این تعریف در مقیاس خرد شهری و کلان قاره‌ای نیز شاید منطقی به نظر برسد ولی ممکن است قطعی و جهان شمول نباشد به خصوص برای جهانگردانی که مرز را بیش‌تر عامل محدود‌کننده تلقی می‌کنند تا عامل تامین‌کننده‌ی امنیت.
پروژه‌ی خانه‌ی بی‌مرز متعلق به یک جهانگرد است که برای مرزبندی سیاسی و جغرافیایی اهمیت چندانی قائل نیست و بیش از 120 مرز را به منظور سیاحت درنوردیده است. او خلاف تصور غالب “هیچ جا خونه‌ی آدم نمیشه” می‌تواند هرجا و هر نقطه از دنیا را خانه‌ی خود بداند. از همین رو ما ایدئولوژی کارفرما را در طراحی داخلی خانه‌اش، تبدیل به ایده‌ای برای حذف مرزها کردیم. مرزهایی که بیش‌تر عامل محدودکننده بودند تا تعریف‌کننده‌ی فضا. همچنین از خلقیات او اینطور استنباط کردیم که سفرهای متعدد او باعث از بین رفتن قطعیت‌های مختلف شده است. قطعیت‌های ذهنی و فیزیکی که هر قومی برای خود رغم زده و در نظر او رنگ این قطعیت‌ها با هر سفر کمرنگ‌تر شده است. در همین راستا به فضاها عملکردهایی دوگانه دادیم تا هر فضا صرفا تعریف‌کننده یک عملکرد نباشد و گاهی با اختلاط این عملکردها، فضاهای جدیدی نیز شکل بگیرد.
در پلان، مقطع و نما خطوط را تا حد امکان حذف کردیم و سعی کردیم دو مشخصه از فضا استخراج کنیم:

• خلق فضای بینابینی
• ایجاد سیالیت فضایی
  
  

فضاهای تعریف شده، با هم در تعامل هستند و به مناسبت تناوب عرصه‌ها در طول یکدیگر، سرویس‌های مختلفی به استفاده‌کننده ارائه می‌دهند تا از قطعیتی برخودار نباشند. گویی بعضی از فضاها نه بیرون است نه داخل، نه سرویس‌گیرنده است نه سرویس‌دهنده و اینگونه ویژگی بینابین را به خود اختصاص داده‌اند.
از روی دیگر سیالیتی به برنامه فیزیکی اضافه کردیم تا کارفرما برای انجام هر فعالیتی محدود به استفاده از یک فضا نباشد و ارتباط بصری آنها نیز در حین فعالیت‌ها قطع نشود، چه در اتاق‌خواب باشد چه در نشیمن و چه در فضای تعامل، می‌تواند بیاساید.
گاهی حریم فضاهای جدید توسط مرزهای جمع شونده و ریلی، در هم آمیخته می‌شود تا هرچه بیش‌تر به چالش‌های پروژه پاسخ داده شده باشد. این امکان توسط مکانیزم‌های ریلی قابلیت تبدیل دو فضا به یکدیگر و یا یکپارچه شدن فضاهای بینابینی با همدیگر را در پروژه تامین می‌کند تا نتوان تعریف مشخص و واحدی از فضا ارائه داد. درحالی‌که فضای آسودن و تعامل کردن به استفاده‌کننده سرویس می‌دهد، می‌توان آن را توسط جداکننده‌ی شیشه‎‌ای به فضای بالکن سرپوشیده الحاق کرد تا تعریف قطعی‌ای از بالکن وجود نداشته باشد و با باز کردن پنجره‌ی سرتاسری بالکن، تمام فضای خانه را با هوای آزاد در حال خود رها کرد. یا حتی می‌توان درخت سرو چندین ساله را با حذف مرز به درون کشید و یا راهروی ارتباطی به اتاق را در مجاورت آشپزخانه‌ی باز قرار داد تا همیشه فقط راهرو، راهرو نباشد و برای حرکت در خانه، مسیرهای دیگری نیز خودشان را به عنوان حق انتخاب به استفاده‌کننده ارائه کنند.