صحنه‌ای برای رویدادِ شهر | رضا فراشی، مازیار قاسمی نیا

موضوع این پروژه طراحی یادمان شهداء با بودجه‌ی بسیار محدود در شهر کوچکِ سپیددشت در استان لرستان بود. سایت مورد نظر در بافت قدیمی شهرقرار دارد و از سال‌های دور محل قبرستانِ شهراست.موقعیت سایت به نحوی بود که در یک گشودگی شهری و در محور اصلی شهر قرار داشت. غالب بناهای یادمانی به صورت یک آبجکت و یا مجسمه در شهرهای کوچک و بزرگ ایران ساخته می‌شوند و به عبارتی تنها نقش یک تندیس در شهر را دارند و خواسته‌ی کارفرما هم طراحییک المانِ یادمانی برای شهدا بود.
پرسشی که برای ما از ابتدا مطرح بود این بود که چگونه می‌توانیم با بودجه‌ و برنامه‌ی حداقلی که برای طراحی و ساخت یادمان شهداء سپیددشت در نظر گرفته شده، بیشترین تأثیر را بر شهر بگذاریم؟
در پاسخ به این پرسش، استراتژی ما عبور از کلیشه‌ی ساخت مجسمه و یک آبجکتِ تک به عنوان یادمان بود و تصمیم گرفتیم برای فضامندکردن آن، صحنه‌ای برای نمایش رویدادهای شهری طراحی کنیم که فضایی با انعطاف‌پذیری بالا برای شهر باشد و در زمان‌های مختلف نقش‌های متفاوتی در شهر بپذیرد. به عبارتی امکان‌هایی بیشتر از یک مجسمه برای شهر فراهم کند.

از یک صفحه‌ی عمودی که به روی زمین پهن و گسترده می‌شود استفاده کردیم تا قسمت ایستاده‌ی صفحه، نقشِ نمادین آن را حفظ کند و برای تشدید این موضوع هشت حفره در آن پانچ کردیم و به همین تعداد درخت سرو پشت هر گشودگی قرار دادیم. از متریال سنگ قرمزِ آذرشهر استفاده کردیم که این “صحنه” در بافت شهر برجسته و شاخص شود. از طرف دیگر قسمت گسترده و پهن شده روی زمین، فضایی برای نمایش رویدادهای شهر خواهد بود و در عین حال محل قبرهای موجود را روی این صحنه آوردیم و به ازاء هر پانچ یک باکس سیاه روی لبه قرار دادیم.
با فعال ساختن پروژه به عنوان فضایی منعطف برایاجرای مراسم آئینی و مذهبی و تعزیه، محل بازی کودکان، پاتوق مردم شهر، محل جمع شدن و مشورت اهالی شهر و در عین حال نماد و نشانه‌ای برای سپیددشت، امکان‌های جدیدی به عنوان یک فضای عمومی به آن اضافه کردیم. در رویداد‌های مختلف شهری، سطوح مختلف در اطراف این صحنه مثل بام ساختمان‌های اطراف، تراس و بالکن‌ها، خیابان و کوچه و حتی سطوح داخل مغازه‌‌های مجاور به عنوان جایگاه و محلی برای تماشا فعال می‌شوند و این صفحه نقش خود را در شهر گسترش می‌دهد.