ساختمان سام پاسداران | دفتر معماری رازان

از اواخر دهه ۱۹۹۰، با تأسیس مراکز خرید و تفرجگاه ها، چهره شهر تهران و سبک زندگی طبقه متوسط، تغییر یافت. مراکز خرید نوین همراه با مزایایی چون ارتباط افراد با شهر در مرحله بعد با افزایش ترافیک و رشد آسیب های شهری به معضل های محلی بدل شد. طراحی سام پاسداران مواجهه با چالش شکل گیری یک پروژه تجاری در بستر خیابانی کم عرض بود که باید ضمن تشویق شهروندان به ارتباط با شهر و تأمین خواسته های کارفرما مانند استفاده از حداکثر متراژ تجاری، مانع بروز از ترافیک و ازدحام جمعیت و از بین بردن کیفیت های شهر می شد.

استراتژی طراحان، حذف مغازه ها و برندها با تغییر برنامه ریزی پروژه از یک ساختمان تجاری به یک دپارتمان استور تخصصی بود. در برنامه جدید، دپارتمان استور ضمن پوشش دادن به کاربری های محلی مانند سالن ورزشی، هایپرمارکت و کافه، در کارکرد اصلی خود با شهر وارد تعامل شود اما این بار مشتریانش تنها برای تأمین مجموعه کالاهای خاص به این مرکز خرید مراجعه می کنند.

در مرحله اول تا ترسیم خطی فرضی پروژه را به دو بخش تقسیم کردند که کنش های متفاوتی در برابر محیط برایشان تعریف شد. قسمت پایین این خط فرضی به تعامل محلی اقدام می کرد و قسمت بالایی کلیتی از ارتباط پروژه با شهر را به نمایش می گذاشت. در زیر خط فرضی با فرورفتگی حجم در ورودی اصلی و تقدیم بخش هایی از حجم به خیابان، امکان خلق فضایی برای حضور غیرفعال شهروندان فراهم آمد و لحظه های درنگ عابران بر روی پله های ورودی، چاشنی منظر خیابان شد. کاستن از حجم در ضلع جنوبی و شکل گیری حیاط، افراد را به گردش حول ساختمان دعوت می کرد.

یک سوپرمارکت مدرن با فضایی صمیمی که به پاتوق محلی تبدیل شده، تنها برای تأمین نیازهای بومی محصول شکل گیری حیاط جنوبی می باشد. از طرف دیگر، در بالای خط فرضی، پروژه باید در تعامل موثر با شهر قرار گیرد تا حضورش در شهر اختلالی در نظر شهروندان ایجاد نکند. بنابراین، با پلکانی کردن شکل ساختمان طراحان مجموعه ای از تراس ها و تأسیسات سرپوشیده ای را در روی بام ایجاد کردند. علاوه بر این، خط افقی خیابان پاسداران باریک به گونه ای شکل گرفته است که برای پیاده ها قابل درک است.