بازسازی عینک فروشی چشمان | گروه معماری سام

پروژه فروشگاه عینک فروشی چشمان با متراژ ۷۵ مترمربع در میدان دروازه ی شیراز اصفهان قرار گرفته است. میدان دروازه ی شیراز (موقعیت پروژه) یکی از مهم ترین و پر رفت و آمدترین مناطق در اصفهان می باشد. این منطقه در گذشته، جنوبی ترین بخش شهر و به عبارتی پایان شهر بوده و به علاوه به عنوان دروازه ی راه عبور به شیراز و سایر شهرهای جنوبی کشور به حساب می آمده است. به همین دلیل نیز عنوان دروازه شیراز را به این منطقه دادند. باید گفت که این میدان در طی سال های گذشته به عنوان میدانی مدرن و فضایی پویا مورد توجه شهروندان بوده است. اما امروزه به دنبال عملیات ساختمانی در حال تبدیل شدن به ایستگاه مترو می باشد. افزودن این نکته ضروری است که در اصفهان برخلاف سایر شهرها، منطقه ی جنوبی اش از موقعیت مکانی بهتری نسبت به شمال شهر برخوردار است.

شناخت و اهداف پروژه:
کارفرما در خرداد سال ۱۳۸۹ جهت بازسازی فروشگاهش به دفتر معماری سام مراجعه نمود. در آن زمان تقریبا ۳ دهه از عمر فروشگاه فعلی می گذشت. کارفرما می خواست تا جهت رفع آسیب ها و مشکلات موجود به تعمیر و بازسازی فروشگاهش بپردازد. طرح نهایی پروژه پس از ۶ ماه به تأیید کارفرما رسید.
اجرای پروژه با توجه به دلایلی حدود ۱۷ ماه به تعویق افتاد، اما این امر فرصتی جهت ارائه طرحی نوین متناسب با شرایط گشت. در نهایت بازسازی پروژه در اسفند ماه ۱۳۹۱ تکمیل گشته و مورد بهره برداری قرار گرفت. موقعیت مکانی خاص این فروشگاه به عنوان مزیت پروژه و مواردی چون ترافیک، ضوابط شهرداری و قرار گرفتن در جوار سایر کاربری ها از محدودیت های آن به حساب می آمد.

هدف اصلی در بازسازی این فروشگاه عینک فروشی طراحی فضایی (شامل طراحی داخلی و نمای بیرونی) با ارائه ایده های نوین و خلاقانه، جزئیات خاص، وقار، خلوص بود که در آن هیچ گونه آشفتگی بصری وجود نداشته باشد و همزمان با سیستم عملکردی آن منطبق بوده و نیازهای فروشگاه نیز پاسخگو باشد. بر این اساس طراحان تلاش کردند تا فرم ها و ترکیب بندی ها، به طور منحصر به فرد به دور از روال معمول باشد و در عین حالی که بر مخاطبین تأثیری عمیق می گذارد، نامأنوس نیز نباشد.

مبانی شکل گیری ساختار پروژه:
انواع مختلف چیدمان بر مبنای آشنایی با سیرکولاسیون حرکتی و منطقه بندی، نحوه دسترسی و ارتباط میان فضاها و عملکردهای مختلف و … بررسی گشت و طراحان دو نمونه از آن ها را به صورت گرافیکی به نمایش گذاشتند. با توجه به ماهیت کاری فروشگاه در زمینه ی ارائه ی تجهیزات بینایی، نحوه حرکت نور و همچنین دیده شدن اجسام در چشم به عنوان ایده ی اصلی در نظر گرفته شد. علاوه بر این ایده های متفاوتی بر مبنای نگرش متفاوت به فرآیند دیدن و بخش های آن ارائه شد.

بخش بندی ساختار کلی با توجه به مطالعات و بررسی امکانات و محدودیت ها
_ قسمت ورودی فروشگاه که شامل فیلتر ورود به فضا و ویترین ها بود.
_ بخش مشتریان که شامل ویترین های داخلی و بدنه معرفی محصولات و فضای انتظار و حرکت بود.
_ قسمت فروش که شامل کانتر نمایش و فروش، صندوق، حسابداری و تحویل محصولات بود.
_ بخش پشتیبانی و خدمات فروشگاه که شامل کارگاه، آبدارخانه و سرویس بهداشتی بود.
_ بخش مدیریت و اپتومتری

پلان این فروشگاه با توجه به استانداردها،سیستم عملکردی، نوع و ابعاد تجهیزات مورد استفاده در حال و آینده و به علاوه ارتباط و همجواری های مورد نیاز طراحی و اجرا گشت. بدین ترتیب تا حد امکان پِرت فضا کاهش یافته و در عین تأمین فضای مورد نیاز برای بخش پشتیبانی و مدیریت، حداکثر فضا به بخش انتظار مشتریان اختصاص یافت.

طراحی داخلی واجزا (رنگ، بافت، سطح و احجام):
ایده ی نهایی پروژه به جای استعاره ی فیزیکی صرف با نگرش به جنبه ی مفومی ادراک و فرآیند دیدن، بر اساس مفاهیم شکل گرفت. همانطور که می دانید نور دارای ماهیتی دوگانه موجی و ذره ای است و در هر مسأله ای به تناسببه جنبه ای از آن استناد می شود. دسته های مختلف نور بدون ایجاد مزاحمتی می توانند از روی یکدیگر عبور کنند. بنابراین طراحان با ترسیم نمودار فرضیِ پخش امواج از اجزای مختلف در یک فضا، خطوط بی نهایت متقاطعی خواهند داشت که با در نظر گرفتن برخی از آنها نمودار گرافیکی که مبنا و ساختاری برای شکل دادن فرم هاست، به دست می آید. خطوط فرضی مبنا در طرح و سایر اجزای آن علاوه بر صفحه، به صورت حجم (چند وجهی) نیز نمود یافته و بر اِلمان‌ها، سطوح و سقف تأثیر گذاشه و بر مفهوم، فرم، حرکت و… تأکید می کند. هر یک از چند وجهی ها در فضا در عین داشتن تفاوت ظاهری، با ایجاد تغییراتی در فرم، ابعاد و محل رأس (خیز) تحت یک نظام کلی آرایش یافته‌اند