برای پاسخگویی به نیاز کارفرما جهت تبدیل یک ساختمان سهطبقه که پیشتر برای کاربریهای خدماتی و تجاری استفاده میشد به یک فضای مراقبتهای سلامت، «پروژه داروخانه نوید» بهعنوان سومین تجربه ما در دفتر معماری شماره ۴ در زمینه طراحی پروژههای سلامت مطرح میشود. این پروژه با بهرهگیری از دستاوردهای موفق پروژههای پیشین، سعی دارد تا به نیازهای خاص کاربران در ارائه خدمات درمانی و زیبایی-سلامتی بر اساس استانداردهای تعریفشده پاسخ دهد و بهعنوان مدلی نوآورانه در طراحی فضاهای سلامت جایگاه خود را تثبیت کند.
یکی از اهداف اصلی فرآیند طراحی، بیشینهسازی بهرهگیری از نور طبیعی در فضاهای داخلی بود. با توجه به محدودیتهای نوری در طراحی پیشین ساختمان، تصمیم بر آن شد تا رویکرد طراحی نمای ساختمان تغییر کند. بدین منظور، نمای ساختمان در دو طبقه با دیوار شیشهای (curtain wall) توسعه یافت تا نور طبیعی بهطور مؤثر به این سطوح هدایت شود. در طبقه فوقانی، که نسبت به سایر فضاها به نور کمتری نیاز داشت، شکافی در سقف ایجاد شد تا نور به داخل هدایت شود. همچنین با حذف برخی دیوارهای جداکننده پیشین و استفاده از متریال شیشهای، نور طبیعی به دیگر فضاهای داخلی منتقل شد و ارتباط بصری میان آنها تقویت گردید. این شرایط نوری بهینه همچنین در راستای تأمین سلامت گیاهان در دیوار سبز طراحیشده نیز مورد توجه قرار گرفت.
چیدمان داخلی داروخانه با دقت بالایی برنامهریزی شده است؛ بهگونهای که پس از ورود، نگاه نخست مراجعهکننده به بخش اصلی که نیازهای اساسی بیماران را پاسخ میدهد، معطوف میشود.
پس از مطالعات گسترده و ارزیابیهای امکانسنجی بر اساس پروژههای مشابه، طراحی فضاها با دقت فراوانی انجام گرفت تا هر بخش داروخانه بهصورت یکپارچه عمل کند و تداخلی در عملکرد بخشهای مختلف بهوجود نیاید. دسترسی به بخش مدیریت و اداری در طبقه اول از طریق پلکان و آسانسوری که در قسمت پشتی ساختمان قرار دارد، فراهم شده است. در سرتاسر مجموعه، تفکیک دقیقی میان کارکنان بخش اداری، تیم تحویل دارو و مدیریت رعایت شده است تا عملکرد هر یک بدون اختلال صورت پذیرد و کارایی کلی داروخانه افزایش یابد. در طبقه فوقانی، علاوه بر انبار دارو، آشپزخانهای نیز برای پاسخگویی به نیازهای پرسنل طراحی شده است. همچنین محل قرارگیری موتورخانه آسانسور و تأسیسات ساختمانی بهگونهای برنامهریزی شده که بهترین دسترسی و عملکرد ممکن برای سیستمها فراهم باشد.
یکی از ویژگیهای شاخص این پروژه، بازنگری در طراحی نمای خارجی ساختمان است. از یک سو، با توسعه نمای شیشهای در دو طبقه، نور طبیعی افزایش یافته و فضای داخلی را روشنتر و پویاتر کرده است؛ و از سوی دیگر، استفاده از یک نمای فلزی دولایه (استرچ متال) با الگوی سهبعدی الهامگرفته از حروف لاتین نام داروخانه، نهتنها جذابیت بصری نما را افزایش داده بلکه تصویری دعوتکننده و کنجکاویبرانگیز برای بازدیدکنندگان ایجاد کرده است. در بخش یادشده از نما، شخصیت درونی ساختمان از طریق پوشش فلزی نمایان میشود و پیوند بصری میان فضاهای داخلی و خارجی را بهخوبی نشان میدهد. انتخاب هماهنگ رنگها و مصالح — شامل طیفهای طوسی روشن، خاکستری و سفید — در کنار اجرای دیوار سبز عمودی که از طبقه همکف تا سطوح بالاتر امتداد یافته است، احساس شفافیت و وضوح بصری را در سرتاسر فضا بهطور قابلتوجهی افزایش داده است.
در انتخاب متریال، برای فاصله گرفتن از الگوهای مرسوم طراحی داروخانهها و ایجاد تنوع بصری، از فولاد و شیشه استفاده شده است. این مصالح علاوه بر تأکید بر بهداشت محیطی و شفافیت در نمایش محصولات، با اولویت کارفرما در دوام و ماندگاری عناصر طراحی نیز همراستا هستند. همچنین با حذف سقفهای پیشین و استفاده حداکثری از ارتفاع موجود با سقفهایی بهصورت نمایان و رنگآمیزیشده به رنگ سفید — که با دقت در جزئیات اجرا شدهاند و تمام تأسیسات قابلمشاهده باقی ماندهاند — حس وسعت فضایی تقویت شده است. در عین حال، رنگ سفید در عناصر سقف نمایان، جلوهای ملایمتر به این بخشها میبخشد و از حس صنعتی و خشن معمول آنها میکاهد.
پروژه داروخانه نوید با تلفیق هوشمندانه نور طبیعی، تفکیک دقیق فضایی، توجه وسواسی به جزئیات معماری و استفاده از دیوار سبز، موفق شده است محیطی روشن، مدرن و دلپذیر خلق کند. این پروژه تعهدی به ارائه خدمات سلامت با کیفیت، همراستا با استانداردهای معماری معاصر و متمرکز بر نیازهای بازدیدکنندگان را بهنمایش میگذارد. استفاده از مصالح بادوام در اجزای مختلف — از جزئیات قفسهها تا طراحی نمای دعوتکننده — داروخانه نوید را به الگویی شاخص در معماری فضاهای سلامت در منطقه بدل کرده است.
در نهایت، در مکانی که بدن در پی درمان است، معماری وظیفه دارد فضایی برای آرامش روح بیافریند. فضایی که با اندیشه و دقت خلق شده باشد، میتواند پناهگاهی برای جسم و نویدبخش آرامش روان باشد. ما چشمبهراه آیندهای هستیم که بیماری معنایی نداشته باشد و داروخانهها جای خود را به فضاهایی برای تندرستی و شادابی بسپارند. تا آن روز، با خلق محیطهایی الهامبخش، بهدنبال درمان نهتنها در درمانگری بلکه در خود تجربه زیستن هستیم.
