کلینیک دندانپزشکی دکتر حمزوی | آتلیه طراحی و معماری مهتاب حمزوی

این پروژه به درخواست کارفرما برای طراحی کلینیک دندانپزشکی در شهر شیراز، با هدف ایجاد فضایی متمایز و زیبا و در عین حال کاربردی به طراح پیشنهاد شد. ملک مذکور در بلوار چمران که یکی از پر رفت‌وآمدترین بلوارهای شهرست و واحد مورد نظر در طبقه‌ی همکف ساختمانی در حال ساخت با متراژ 250 مترمربع و کشیدگی در راستای شمالی-جنوبی قرار داشت. این پروژه تنها دارای یک ورودی اصلی در سمت غرب زمین بود.
چالش اصلی در طراحی داخلی این کلینیک، تفکیک زون‌های عملکردی مختلف و هم‌نشینی آنها در کنار یکدیگر بود. لذا به پیشنهاد طراح، یک ورودی جداگانه از سمت حیاط جهت دسترسی آسان و سریع مراجعه‌کنندگان به محدوده‌ی طراحی الحاق شد. از آنجا که طبقات فوقانی همگی کاربری مسکونی داشتند، تفکیک دسترسی “مراحعه‌کنندگان” و “ساکنین” آرامش هر دو طیف را تأمین کرده و از طرفی عبور مراجعه‌کنندگان از فضای حیاط و منظری که در طول مسیر برای آنها طراحی شده بود، باعث تجربه‌ی فضایی دلنشین به دور از سردی و خشکی همیشگی فضاهای درمانی می‌شد.

از آنجا که این واحد در ابتدا جهت کاربری مسکونی طراحی شده بود، در ادامه روند تغییر کاربری، طراحی به صورت ریتم تکرارشونده‌‌ی دیوارهای تفکیک‌کننده در مسیری زیگزاگی شکل و در طول راهرو انجام شد. سپس در مرحله‌ی انتخاب مصالح، روشن شد که مسئله‌ی عمده‌ای که اکثر دندانپزشکان با آن مواجه هستند، پاکیزگی فضای آنها می‌باشد. برای نیل به این هدف، در اولین قدم استفاده از رنگ‌های روشن پیشنهاد شد. به این منظور، 3 رنگ سرد طوسی، آبی روشن و سبزآبی انتخاب شدند _چرا که رنگ‌های سرد به سرعت میزان پاکیزگی فضا را نمایان می‌سازند_ تا در کنار رنگ گرم نوارهای چوبی _ به دلیل اینکه موجب ایجاد آرامش و کاهش استرس می‌شوند_ کنتراست زیبایی را خلق کنند. در مرحله‌ی بعد، به کمک رنگ‌های انتخابی، به ایجاد طرح‌های هندسی نامتقارن و منحصربه‌فرد در هر اتاق پرداخته و در پایان جهت پوشش سطح دیوارها، شیشه‌ی شفاف در نظر گرفته شد. به این ترتیب با ایجاد بداعت در کاربرد رنگ و شیشه، ظرافتی خاص به فضا بخشیده شد.

در طراحی فضاهای درمانی، عملکردگرایی برای سازگاری هرچه بیشتر با پیشرفت‌ها و تکنولوژی روز بایستی با زیبایی‌شناسی پذیرفته‌شده‌ای از سوی مخاطب ترکیب شود. از سوی دیگر، این ترکیب پیچیده، باید با سیرکولاسیون و شبکه دسترسی خوانا و کارآمد در آمیزد. لذا زون‌های عملکردی، یکی مربوط به “مراجعه‌کنندگان” و دیگری مربوط به “پرسنل” بر مبنای اصول گستردگی فضا، سیالیت و پویایی و با هدف ایجاد محیطی گرم و صمیمی و راحت شکل گرفتند. که می‌بایست پاسخگوی ضوابط و آیین‌نامه‌های بهداشتی و کارکردی می‌بود:
1. دسترسی راحت و آسان
2. سلسله مراتب فضایی دقیق
3. کارکرد مناسب ریز فضاها
4. امکان شستشو و پاکیزه نگه داشتن مصالح
5. فضای انتظار هم می‌بایست علاوه‌بر ویژگی‌های کارکردی معمارانه، جای زیبایی می‌بود و آرامش بیماران را به ارمغان می‌آورد.