عمارت یخچال | ساسان رضاپوریان

. ایده اصلی پروژه از یک میهمان خانه ی قدیمی ایرانی در کوچه ی یخچال که در محله های قدیمی اصفهان می باشد آغاز شد و قرار بود که اقامتگاهی با تعدادی فضای خصوصی باشد و بر شکل گیری فضای عمومی تءکید داشته باشد. وضعیت فعلی پروژه شامل خانه ای قدیمی با حیاط مرکزی با متراژ ۶۰۰ متر می باشد که دارای پلانی ۹ بخشی است و در طی عمر ۱۰۰ ساله ی خود اتفاقات متعددی (را از خانه‌ی اربابی تا مدرسه‌ی علمیه‌ی امام سجاد) به خود دیده است.

این خانه بخش هایی چون پنج اتاق خصوصی نیمه بسته، چهار فضای عمومی باز، بسته و نیمه بسته و تعدادی فضای نیمه باز که مسئولیت اتصال فضاهای خصوصی و عمومی را ایفا می کنند؛ را شامل می باشد.

دخل و تصرف ساختمان های مجاور این عمارت بیش ترین میزان آسیب را به آن رسانده بود. این ها شامل دو تصرف از جبهه ی جنوبی و جبهه ی شرقی بنا مورد توجه برای بهسازی و بازسازی بود. از طرفی کارخانه ی یخ سابق که باعث از بین رفتن بخش عمده ی جبهه‌ی جنوبی شده و از طرفی دیگر تصرف سرای تجاری بازرگان که منجر به حذف تقسیم بندی عمده یک اتاق شده بود.

بازسازی و مرمت پروژه ی فوق با هدف پرسش و پاسخ، قرینگی، تناسب و تکرار پیمون ها انجام گرفت. علاوه بر موراد مذکور در طراحی جزییات اجرایی همچنان از سادگی پیروی و تا جایی که امکان پذیر بود از افزودن جزییات پرهیز شد تناسبات و تقسیمات نما در ضلع جنوبی با در نظر گرفتن تناسبات شمالی شمالی طراحی و اجرا شد.
هشتی ورودی که به دلیل تصرف کارخانه ی یخ از بین رفته بود با استفاده از تناسبات موجود در راهرو‌ی غربی شاهنشین، ساخته شد و دالانی کشیده فضای میان هشتی و حیاط را شکل داد.
راهروی شرقی شاه‌نشین که از بنا حذف شده بود با کاربری حیاط خلوت، با دیوارهای بلندتر و بدون سقف طراحی شد. در واقع شاه‌نشین دو دسترسی در شرق و غرب خود داشته که راهرو‌ی شرقی علاوه بر دسترسی به فضای داخل، دسترسی به حیاط دوم بنا را امکان پذیر ساخت. با تخریب حیاط دوم در دهه ی ۶۰، این دسترسی فاقد عملکرد مانده و به مرور از بنا حذف شده است. طراحان در سه اتاق خصوصی، پستوها را به سرویس بهداشتی تبدیل کرده و در دو اتاق دیگر به سبب نبود پستو، سرویس عمومی جانمایی کردند.

در چیدمان با در نظر گرفتن اصل زمستانه-تابستانه بودن در فرهنگ معماری ایرانی؛ فضاهای نشیمنِ قابل تغییر قرار دادند و فضای نشیمن حیاط در فصول گرم با توجه به محورهای حرکتی مهمان-میزبان در حیاط و در فصول سرد در اتاق ها جانمایی شد.
بخش شاهنشین به عنوان فضایی عمومی و نیمه بسته به عنوان مهمانخانه‌ای در روز های مختلف سال استفاده شد و به پیروی از تناسبات، تشک های مربع شکل و میز‌های چوبی کوتاهی طراحی شد که تاکیدی بر فرهنگ سفره نشینی باشد.
علاوه بر این فضای بالاخانه جهت ایجاد فضای نشیمنی صمیمانه تر طراحی شد که قرار گرفتن کرسی در زمستان این هدف را جدی تر دنبال خواهد کرد.