فهرست مطالب
اطلاعات کلی
مطب یک متخصص باید دارای حداقل فضا (تقریباً 150 متر مربع) و عملکردهای تفکیک شده در اتاق ها باشد که بر اساس تخصص متمایزمی‌شود و گسترش می یابد. یک تقسیم بندی کلی بین بخش های بیمار و کارکنان وجود دارد. معمولا بهتر است در ورودی، اتاق انتظار،رختکن و سرویس بهداشتی در نظر گرفته شود و محوطه پزشک و اتاق مشاوره در نزدیکی قسمت انتظار قرار بگیرند همچنین اتاق درمان و آزمایشگاه نیز در مجاورت آن ها. گسترش فضای مشاوره و معاینه برای درمان های مکرر و یک فضای تشخیصی جداگانه را فراموش نکنید. تعداد و اندازه اتاق ها بر اساس نیازهای های خاص پزشک (پزشک داخلی و عمومی، جراح، ارتوپد، متخصص زنان و غیره) است. فراموش نکنید که در صورت امکان، مکان‌های بازی مجزای کودکان می‌تواند ایده خوبی در قسمت انتظار باشد (مثلاً متخصص زنان).
اتاق انتظار
اندازه با توجه به تعداد و دفعات مراجعه به اتاق های درمان بسته به تخصص پزشک مشخص می‌شود. اگر روابط به گونه ای سازماندهی شود که نیاز به قرار ملاقات باشد، می توان اندازه اتاق انتظار را کاهش داد. برنامه ریزی قرار ملاقات و ثبت خدمات در پذیرش انجام می شود. کارکنان اینجا باید بتوانند اتاق انتظار و ورودی را نظارت کنند و ارتباط به فضای پزشکی باید تا حد امکان کوتاه باشد.
اتاق مشاوره
اتاق مشاوره پزشک (16-12 متر مربع) یک اتاق محصور شده از نظر دیداری و صوتی است و عمدتاً برای اهداف تعیین تاریخچه مورد، مشاوره، مطالعه یافته های تشخیصی، توسعه طرح ها و پروتکل های درمانی در نظر گرفته شده است. مبلمان باید شامل یک میز با ایستگاه کاری رایانه شخصی، حداقل دو صندلی و نمایشگر اشعه ایکس باشد.
اتاق‌های معاینه و درمان
حداقل مساحت مورد نیاز، 20 متر مربع می‍‌باشد. این اتاق‌ها با توجه به ماهیت و شکل درمان متفاوت هستند. حداقل مبلمان یک صندلی و کاناپه برای بیمار، چهارپایه گردان، میز کار با سینک و میز ابزار است. فضای کافی برای حرکت باید برای پزشک و بیمار در نظر گرفته شود. اندازه سایر اتاق‌های معاینه و درمان خاص (اشعه ایکس، نمونه‌گیری خون، درمان‌های مختلف) بستگی به ابزار تخصصی مورد نیاز، دستگاه و اتاق ذخیره به‌علاوه رختکن (1.5 متر مربع) دارد. یک پذیرایی بزرگ با نور روز و میز (مجهز به رایانه شخصی) با دسترسی مستقیم به پرونده های بیمار بهتر است. در تمام اتاق‌هایی که با بیمار تماس و تحت درمان قرار می‌گیرند، باید دستشویی‌هایی با دستگاه‌های ضدعفونی‌کننده اضافی ارائه شود.
مراکز درمانی/کارهای گروهی
ترکیبی از دو یا چند پزشک را نشان می دهد که همراه با کارکنان و امکانات مشترک خدمات ارائه می دهند. ایجاد چنین شیوه‌هایی می‌تواند منجر به صرفه‌جویی مشهودی در فضا با بهبود عملکرد و راحتی شود، به عنوان مثال اگر بتوان از امکاناتی مانند اشعه ایکس، آزمایش‌های آزمایشگاهی و درمان‌های مختلف و همچنین اتاق‌های اداری و کارکنان به صورت اشتراکی استفاده کرد.
در انگلستان، درمان‌های گروهی عمدتاً شامل پزشکان عمومی (GPs) است که در صورت لزوم بیماران را به متخصصان (معمولاً در بیمارستان‌ها) ارجاع می‌دهند. فضاهای گروهی ممکن است شامل فضاهایی برای پرستاران، ماماها، بازدیدکنندگان سلامت، فیزیوتراپیست ها و سایر متخصصان سلامت نیز باشد.
نمونه موردی طراحی مطب پزشکی و دندان پزشکی
کلینیک دندانپزشکی | دفتر طراحی دان
کلینیک دندانپزشکی، دفتر طراحی دان موقعیت: ایران، شیراز، بلوار نیایشمعمار مسئول: حسام شرافتیتیم طراحی: پریناز پریسایهمکار اجرا: الهام امیریگرافیک: بافتکارفرما: خانم دکتر رخشانمساحت زیربنا: 90
مجتمع اداری – تجاری معرفتی | آتلیه معماری نسیم
مجتمع اداری – تجاری معرفتی، آتلیه معماری نسیم موقعیت: ایران، کاشان معمار مسئول: وحید نسیمی تیم طراحی: زهره شاه‌حسینی، رضا نسیمی، زهرا صادقی، سارا سلطانیان
مطب دندانپزشک | مهرنوش باجغلی
مطب دندانپزشک، مهرنوش باجغلی موقعیت: ایران، اصفهان معمار مسئول: مهرنوش باجغلی اجرا: مهرداد اخوان کارفرما: دکتر نجمه کتیرایی مساحت زیربنا: 70 مترمربع عکس: نگار صدیقی
مرکز سلامت ریه ایران | رف آفیس
مرکز سلامت ریه ایران، گروه رف آفیس موقعیت: ایران، تهران معمار مسئول: مرجان ریاحی تیم طراحی: مرجان ریاحی، روزبه صفوی اجرا: رف آفیس کارفرما: خانم
مرکز جامع تصویربرداری رسا | سها گل افشان
مرکز جامع تصویربرداری رسا، سها گل افشان موقعیت: ایران، اصفهان معمار مسئول: سها گل افشان تیم طراحی:فرزانه ایزدی، میلاد علیدوستی، مهدی پورقنبری، ثریا توکلی نیا
کلینیک Neat ، گروه طراحی ماجا
کلینیک Neat، گروه معماری ماجاموقعیت: ایران، تهرانمعماران: ماندانا زندی، مرجان مقدس زادهمدیر اجرایی پروژه: امیرحسین ترکزاده مساحت: ۱۸۰ متر مربع عکس: استودیو نیلاتمام پروژه: ۱۴۰۲ هشدار! تمامی
