خانه سنگ تراش ها، استودیو معماری ساتراپ
موقعیت: ایران، اصفهان
معمار مسئول: علی کرباسچی
تیم طراحی: مهناز گلاب زادگان، شروین توکلی، زهرا اسماعیلی، ریحانه جوانی، سپهر بکرانی
کارفرما: نیما پرزرگار
عکس: استودیو عکاسی معماری پترن
اتمام پروژه: ۲۰۲۳
در معماری سنتی ایران، به ویژه در مناطقی با اقلیم گرم و خشک، رویکرد درونگرایی یکی از اصول اساسی طراحی بوده است. این رویکرد به معنای تمرکز بر فضای داخلی ساختمان و کمینه‌سازی ارتباط بصری و مستقیم با محیط بیرونی است، به‌طوری که فضای زندگی از محیط خارجی جدا شده و حریم خصوصی ساکنان به‌خوبی حفظ شود. در طراحی این پروژه معماری در شهر اصفهان، این اصول به‌طور مؤثری به کار گرفته شده‌اند تا فضایی مطابق با فرهنگ و اقلیم منطقه ایجاد شود.
این پروژه، با توجه به محدودیت‌های زمین و بودجه محدود کارفرما، به‌صورت یک واحد دوبلکس با یک زیرزمین طراحی شده است. ایده اصلی پروژه، بهره‌برداری بهینه از فضا و ایجاد محیطی آرام و خصوصی است که ضمن تأمین نیازهای عملکردی، با زیبایی‌شناسی معماری ایرانی همخوانی داشته باشد.
در راستای رویکرد درونگرایانه، طبقه زیرزمین به‌عنوان فضای عمومی برای برگزاری مجالس خانوادگی در نظر گرفته شده است. این فضا که ظرفیت میزبانی بیش از ۲۰ نفر را دارد، به‌گونه‌ای طراحی شده که از دید مستقیم و مزاحمت‌های خارجی مصون باشد. با احداث گودال باغچه‌ای در تراز منفی ۴ متری، نور طبیعی به این فضا وارد شده و ضمن ایجاد تهویه مطبوع، ارتباط بصری محدودی با بیرون حفظ می‌شود. این گودال باغچه، علاوه بر تأمین نور و تهویه، به عنوان عنصری طبیعی، حس آرامش و پیوند با طبیعت را در این فضای داخلی تقویت می‌کند، همچنین جزئیات دستگاه پله دسترسی به این فضا بگونه ای طراحی شده که با گذشت زمان یک دیوار سبز در جداره های باغچه وجود داشته باشد.
طبقه همکف به فضای نشیمن اصلی، آشپزخانه و اتاقی چندمنظوره اختصاص یافته است. در این طبقه نیز، طراحی درونگرا به وضوح مشهود است. اتاق نشیمن و آشپزخانه به‌گونه‌ای قرار گرفته‌اند که از هرگونه دید مستقیم از بیرون به درون جلوگیری شود. اتاق چندمنظوره نیز به‌عنوان فضایی مستقل و بدون ارتباط مستقیم با محیط خارجی طراحی شده که می‌تواند به‌عنوان دفتر کار یا محل اقامت موقت مهمانان مورد استفاده قرار گیرد. این طراحی باعث می‌شود که ساکنان در فضایی آرام و دور از مزاحمت زندگی کنند، بدون آنکه احساس انزوا یا کمبود نور طبیعی داشته باشند.
طبقه اول به فضای خصوصی خانه اختصاص یافته است و شامل دو اتاق خواب مستر، نشیمن خصوصی همراه با آشپزخانه خصوصی، لاندری و تراس صبحانه خوری می‌باشد. در اینجا نیز، رویکرد درونگرایی با استفاده از یک دیوار شاخص، به خوبی به کار گرفته شده است. تراس صبحانه خوری در کنار دیوار سبز و آبنما طراحی شده که علاوه بر تأمین تهویه طبیعی، فضای دلنشینی را برای شروع روز فراهم می‌کند. این دیوار سبز، نه تنها به ایجاد حریم خصوصی کمک می‌کند بلکه با ترکیب با آبنما، محیطی سرشار از آرامش و طراوت را به وجود می‌آورد.
در نمای جنوبی ساختمان، یک دیوار سلب قرار داده شده که به‌عنوان یک عنصر محوری در طراحی درونگرایانه این پروژه نقش مهمی ایفا می‌کند. این دیوار نه تنها از دید مزاحم بیرونی به فضای شخصی طبقه اول جلوگیری می‌کند، بلکه با ایجاد یک دیوار سبز زنده و ترکیب آن با آبنما، به تهویه طبیعی فضای نشیمن خصوصی کمک می‌کند. این طراحی هوشمندانه باعث می‌شود که ساکنان نیاز به استفاده از پرده‌های سنگین نداشته باشند و در عین حال از حریم خصوصی و آرامش برخوردار باشند.
این پروژه، با بهره‌گیری از اصول معماری درونگرای ایرانی و تطبیق آن با نیازهای معاصر، توانسته است فضایی آرام، خصوصی و زیبا را برای ساکنان فراهم کند.
