عمارت جمشیدی | نفیسه گلستانی

موقعیت فعلی:
بنا در خیابان وصال در انتهای کوچه­ای معروف به کوچه­ی حمام برلیان واقع است. خیابان وصال خارج از بافت قدیم بوده اما از محلات نسبتا قدیمی شیراز محسوب می­شود و می­توان در این خیابان خانه­های قدیمی زیادی یافت.

مشخصات بنا:
ساختمان اصلی این بنا به صورت چهارگوش بوده و تقریبا در وسط حیاط قرار گرفته است. ورودی بنا به شکل زیبایی با سنگ­‌های تراش­ خورده‌­ای که متمایل به قرمز می‌­باشد تزیین شده است و در قسمت شمال‌­شرقی بنا قرار دارد.
ورودی به دالان کوچکی متصل می­‌باشد، که در کنار آن اتاقکی است و تنها اتاق خارج از عمارت اصلی می‌­باشد. در ضلع شمالی بنا ایوانی به ابعاد 3*14 متر می‌­باشد که دو ردیف پله‌­ی شرقی و غربی به آن متصل می­‌باشد. در جلوی ایوان، چهار ستون دیده می‌­شود که دو به دو باهم قرینه هستند. نمای ایوان با گچ­بری‌­های زیبایی تزیین داده شده است. در نمای جنوبی نیز یک ردیف پلکان در وسط ایوانی به ابعاد 3*7 متر متصل می‌­باشد. فضای داخلی عمارت به 6 قسمت تقسیم می‌­شود. دو اتاق در ضلع غربی است و درازای آن شمالی‌ جنوبی است و اتاق شمالی دارای تراس می‌­باشد که به ­صورت قرینه در ضلع شرقی تکرار شده است و نیز دو اتاق بزرگتر در وسط قرار دارد که دارای تزیینات گچ‌­بری در حاشیه دیوارها و نقاشی روی سقف کاذب چوبی می‌­باشد. ضخامت دیوارها از 100 تا 40 سانتی‌­متر متغیر می‌­باشد. این بنا دارای زیرزمینی است که فاقد عناصر تزیینی می‌­باشد.

استفاده از آجر در بنا:
استفاده از این متریال به‌­ دلیل سرعت و سهولت کار باعث گردید که تزئینات آجری نقش بیشتر و تازه­‌تری پیدا کند. در این دوران استفاده از آجر، نه تنها در اولویت قرار گرفت بلکه در مدت زمانی کوتاه، بافت جدید به شکل موزون و هماهنگ به بناهای آجری زرد و قرمز تبدیل شد. تزئینات آجری آن، یادآور نسبی از نقوش آجری دوران پیش از صفویه است. تزئینات حصیری شکل، پیش­‌آمدگی و فرورفتگی در آجر چینی این بناها علاوه بر سایه روشن­‌های متنوع بر دیوارها، ترکیبی جدید از تزئین شرقی بر نمای غربی بناهاست.

بیانیه‌ی طراح:
طرح حاضر درصدد است تا فرآیند تهیه‌­ی طرح جامع مرمتی عمارت تاریخی منسوب به جمشیدی را در سه مرحله‌­ی بسترسازی و تدارک اولیه، طراحی و اجرا ارایه کند. در این راه تلاشی حداکثری برای ارائه طرح­‌های مقاوم‌­سازی بنا و الگوپذیری صحیح از راهکارهای مفید مرمت در دیگر کشورهای پیشرو در این زمینه صورت گرفته و کوشش شده تا جان کلام به شکلی درست منتقل شود.
تمام تلاش گروه بر این بوده است که اصالت بنا حفظ گردد، به گونه‌­ای که برای حفظ دید بصری سقف‌­های داخلی اتاق‌­ها، سرویس­‌های بهداشتی الحاقی فقط تا ارتفاع قابل قبول شکل گرفته، تا به اصالت بنا لطمه­‌ای وارد نگردد.