ویلای کنار خط | گروه معماری سروستان

ویلای کنار خط

ماجرای پروژه ویلای کنار خط برای ما از یک جلسه دوستانه با کارفرمای قدیمی و بازگویی خاطرات مجموعه همسایگی باغ های موروثی پدری آغاز شد که در نزدیک ترین نقطه به خط محدوده شهری اصفهان و در مجاورت خط ریل راه آهن جای گرفته بود. بازی های کودکانه چند نسل با عبور قطارها و برج کبوتری که آنسوی خط ریل بود و رویای تکرار آن خاطرات در تعطیلات آخر هفته برای فرزندان و نوه ها و … .

سفارش طراحی پروژه با تردید از سوی کارفرما همراه بود. بنای نیمه کاره ای در مرکز باغ، با ایده هایی برگرفته از الگوهای سنتی که با توجه به ابعاد و هندسه بنا و عبور قطار از کنار آن کارفرما را از ادامه طرح قبلی منصرف ساخته بود. ساختمان موجود در ساختار بر پایه یک مربع با تقسیم نه تایی بر اساس الگوی مندل بود که فضای حوضخانه مرکزی با سقفی بلند تر در مرکز چلیپا به چهار گوشه متصل می گردید. فضای نیمه باز ایوان با سه مدول در جنوب به بنای اصلی متصل بود. بنای موجود مینیاتوری از الگوی خانه های سنتی بود که با توجه به ابعاد سه در سه متر هریک از مدول ها، هیچ فضایی، ظرفیت گنجاندن اعضای خانواده در کنار یکدیگر را نداشت. ارتباط فضاها از هرسو به یکدیگر مرزبندی حرکت و سکون را مختل می ساخت و گشودن بنا از سه سو به بیرون، حفظ سکوت هنگام استراحت در بنا را  با چالش روبرو می کرد. قرارگیری بنا در مرکز باغ بر روی سکو و استخر مقابل آن فضای باز را به چند فضای خرد تقسیم می کرد. و این همه سبب  دوگانه انتخاب میان ساخت از نو یا بازسازی بنا بود.

پاسخ ما بازسازی با حفظ ساختار و محوریت های چلیپایی بنا و تغییراتی در جانمایی و ادغام فضاها بود. از این رو با برداشتن یکی از ستون ها چهار مدول بر یکدیگر افزودند و فضایی برای گردهم آوردن خانواده پدید آوردند. فضای مرکزی با حفره ای رو به آسمان گشوده شد و  به فضای جنبی خود پیوست و فضایی میانی فراهم آورد که امتداد محور قبلی را حفظ می نمود. استخر از مقابل بنا به مجاور آن جابجا شد. در امتداد محور اصلی سردر ورودی افزوده شد و فضای خواب و استراحت در پس فضای میانی جای گرفت و رو به آن گشوده شد. گشایش فضای میانی رو به آسمان چون کاسه ای وارونه از نور بر مرکز فضا جای گرفت و قامت یک درخت به زیر آن با چهار قاب پنجره از چهارسو همراه گردید. بدین گونه درخت در پس هر یک از قاب های رو به

قبل از بازسازی 

­­

پس از بازسازی

درون، همچون عضوی از خانواده حضور دارد. پوشش های باز و بسته شوند بر گشودگی های بیرونی جای گرفتند که با بستن آنها، بنا رو به فضای میانی آرامش و سکوت و با گشودن آنها رو به باغ شور و نشاط می یافت. در پس زمینه درخت، دیوار مشبک آجری جای گرفت که همزمان با روشن نمودن فضای در پس خود به هنگام روز و روشنایی فضای در پیش خود به هنگام شب؛ یادآور جزییات آجری برج کبوتر آن سوی خط بود.