ساختمان مرکزی صنایع دستی آقاجانی | بومان استودیو

پروژه با موضوع احداث ساختمان مرکزی صنایع دستی اصفهان در گذر صنایع دستی شهر تهران (خیابان نجات اللهی) به مساحت عرصه ۱۹۷ متر مربع با کاربری “تجاری، اداری و اقامتی” در جوار کلیسای سرکیس مقدس تعریف شد.

دست مایه شکل گیری اثر
سادگی و خلوص- وجود کلیسای سرکیس مقدس در مجاورت نزدیک بنا و دیگر بناهای ارزشمند در بافت، همچنین درخواست کارفرما مبنی بر حداکثر بهره برداری از فضا، طراحی را به سمت سادگی و خلوص حجم سوق داد.

بکارگیری آجر و تزئینات آجر کاری در نما سازی- آنچه مشخص است در هنر و معماری این سرزمین تزئینات تاثیر بسزایی داشته است. تزئیناتی که به جهت همخوانی با مبانی اعتقادی و فرهنگی، به نوع خاصی از انتزاع دست یافته و در تکمیل عملکرد، با ایجاد جنبه های زیبایی شناسی، حضوری تعالی بخش دارد. به همین سبب تنها آرايشی ظاهری صرف محسوب نمیشود و به نوعی عامل وحدت بخش و کامل کننده اثر بوده است. حضور تزئینات در صنایع دستی و معماری  ازجمله “خاتم، پرداز، فیروزه و آجر” و بسیاری از موارد دیگر شاهدی بر این ماجرا است. این تلقی به لحاظ معنایی و زیبایی شناسی در جهت تکمیل حجم خالص ناشی از شرایط و محدودیت های پروژه، طراحی را به سمت استفاده از آجر کاری هدایت کرد. البته باید توجه داشت تناسبات زیبایی شناسی حجمی و رابطه صحیح آن با عملکرد فارق از حضور تزیینات به خصوص در معماری بسیار حائز اهمیت است، اما نقش تزیینات را هم درمعماری گذشته نمی توان نادیده گرفت.

راهبردها
با توجه به موارد مذکور و وجود تعدد کاربری (تجاری ، اداری، اقامتی) و تنوع پلان طبقات،طراحی با ارائه راهکارهایی چون پیوستگی عمودی بازشوها در نما، پوسته دوم در جبهه جنوبی و پوشش پنجره ها با فخر و مدین صورت گرفت. بدین ترتیب ضمن پایبندی به فرم خالص، حداکثر نور طبیعی فضاها نیز تامین گردید.

از طرفی با وجود طبقات اقامتی ساختمان جهت استقرار مهمانان و پرسنل، در دل بافت اداری-تجاری سایت، بکارگیری فخر و مدین در محل گشودگی ها علاوه بر محرمیت فضای داخلی و آرامش بصری بدنه شهری، موجبات اقلیمی وحس مکان در فضای داخلی را نیز تامین کرد.

در ادامه بافت آجری نما با سعی بر حفظ تعادل، ریتم، تناسب و حرکت، با فاصله گرفتن تدریجی از سطح در امتداد بازشوها که از صفر شروع شده و در کنار پنجره ها به حداکثر میرسد، علاوه بر نقش اندازی نورو سایه و پویایی بصری نما ، موجب تاکید نور و سایه در محل بازشوها و همچنین در محل فخرو مدین هاست، گویا نوزایی نور و سایه در نما، قرین خود را در فضای داخل یافته است.

این همنشینی و یکپارچگی آجر در کنار خلوص، سادگی و آرامش، فرصت تامل و تعمق را فراهم می کند که آدمی به معنای اثر بیاندیشد. همنوایی معماری و صنعت دست، در تجلی زیبایی از یک سو و یکپارچگی و همنوایی کالبد، کاربری، شکل و مفهوم در معماری از سوی دیگر.