خانه کار و دیدار کارمان | استودیو دوازده

همانطور که می دانید هر پروژه طراحی و ساخت، برای طراحان هم فرصت و هم چالش هایی را به همراه دارد. در این پروژه نیز چنین بود و استودیو دوازده در بازسازی این خانه مسکونی نیمه متروکه با متراژ ۱۰۰۰ مترمربع با سه چالش عمده روبرو شد:

محدودیت زمانی سه ماهه برای اتمام ساخت و ساز، بودجه محدود و مهم تر از همه طراحی مطابق با عملکرد فضا بود که در ایران هیچ اولیتی ندارد.

طراحان معتقدند که مهمترین گام در روند بازسازی دستیابی به درک کاملتری از زمینه سایت است، بر این اساس، هنر معماری هنر شکل گیری گفتگو با این زمینه است. منظور از “زمینه”چیزی فراتر از ویژگی های جغرافیایی و هندسی سایت پروژه بوده و شامل چارچوب اجتماعی و عملکرد مورد نظر کارفرما می باشد. طراحان مورفولوژی خانه قدیمی را در نظر گرفته و در آن از عناصر سنتی ایرانی استفاده نمودند و می توان گفت پروژه از یک هویت منحصر به فردی برخوردار است.

اگرچه نقشه معماری خانه و عملکرد فضاهای آن از نمونه شناسی رایج آن زمان پیروی می کند، اما شکل مجازی آن یک تصویر جایگزین از چنین عملکردهایی ارائه می دهد که ما را به زبان خاص خود مورد خطاب قرار می دهد. استودیو دوازده با تمرکز بر این زبان از نظر فرم و محتوا سعی در ساخت روایتی معماری داشت. این رویکرد نه تنها ایده های معماری طراحان را در مسیر درست به سمت خواسته های پروژه هدایت می کند، بلکه به طراحان کمک کرد تا با کاهش ضایعات ساخت و ساز، بازیافت و تجدید بیشتر عناصر، معماری پایدار را ارائه دهند.

از آنجا که این خانه طی دو دهه گذشته تقریبا خالی از سکنه شده بود، تأسیسات مکانیکی و الکتریکی آن تقریبا آسیب جدی دیده بود، که تیم طراحی و اجرا را ملزم به بازسازی گسترده در این زیرساخت ها می کند. علاوه بر این، تعمیرات جزئی سازه نیز از جمله وضعیت نامناسب و از هم گسیخته لبه های بام به عنوان مهمترین مورد مورد نیاز بود. سرانجام، با تبدیل خانه از یک فضای خصوصی به یک فضای عمومی، تمام فضاهای آن در تعریف و عملکرد نیز تغییر کرد:

اتاق سرایداری به کافه تبدیل شد، تراس شمالی به کتابخانه و موتورخانه به اتاق استراحت پرسنل تغییر یافت و با افزودن یک باکس شیشه ای به گاراژ سابق، فضای ورودی و پذیرش شکل گرفت.

مطالعه ی فضاها نشان داد که قسمت هایی از خانه دارای ظرفیت جنبشی زیادی است در حالی که سایرین خواستار سکوت و آرامش هستند. همچنین محورهایی در خانه وجود داشت که از منظر نشانه شناختی و مفهومی به تعریف فضایی پروژه کمک می کرد. صورت این معماری تازه گاهی بصورت موازی با وضع پیشین بود و گاهی در تضاد با آن؛ اما از جنبه ی تجربه گرایی فضا، دلالت های مفهومی شکلی کاملاً متمایز از گذشته پیدا کرد.