خانه شماره 7 | گروه معماری امرداد

برای بسیاری از طراحان و معماران، یکی از دشوار ترین و در عین حال زیباترین و شیرین ترین رویاها این است که خانه خود را طراحی کنند. همچنین بسیاری از افراد کنجکاوند تا بدانند طراحان و معماران داخلی خانه خود را چگونه طراحی می کنند. طراح این پروژه نیز به عنوان یکی از این افراد همیشه در پی آن بوده تا چگونه خانه ای می بایست برای خود طراحی کند؟

کامران کوپایی کارفرما و طراح پروژه با همسر خود که نقاش و مجسمه ساز است پیش از این در آپارتمان زندگی می کردند. فضا و روحیه ی حاکم بر خانه سابق آن ها، پاسخگوی نیازهای این زوج هنرمند نبود. از این رو آن ها تصمیم به فروش آپارتمان خود و خرید خانه ای جدید گرفتند. با توجه به محدودیت هایی که ایشان در بودجه و زمان داشتند، به دنبال خانه ای میانسال بودند تا در بازه زمانی کوتاه به بازسازی آن بپردازند. بنابراین آن ها اولین خانه ای که مشاورین املاک به آن ها معرفی کرده بودند، خریداری کردند. یکی از نکات جالب در این پروژه آن بود که طراح این خانه را پیش از این که ببیند، به سبب شماره پلاک که نشانی از نیک بختی در ذهن او داشت پسندیده بود. پلاک این خانه شماره ۷ بود. همانطور که می دانید، عدد ۷ در باور و اعتقاد ایرانیان جایگاه ویژه ای دارد. این عدد برای طراح یادآور بسیاری از خاطرات شیرین و خنده های سرخوشی زندگی می بود.

علاقه ی این زوج به خانه پس از دیدن آن دوچندان گشت. این خانه پلانی ساده داشت و کیفیت فضایی اش مناسب بود، با وجود این که فضا کمی گرفته به نظر می رسید، اما روشن و دلباز بود و می توانستند با اعمال تغییراتی آن را به فضای دلخواه خود ارتقا دهند. طراحان زمانی محدود داشتند و می بایستی ظرف ۱۰۰ روز این پروژه را به اتمام می رساندند. از این رو طراح از همان روز اول فرآیند ساخت و طراحی را آغاز کرد. اما این روند به سبب نداشتن فرصت برای برداشت و تهیه نقشه و سه بعدی سازی و تصویر سازی، به روش های معمول صورت نگرفت. تمامی مراحل طراحی پیوسته در محل و در طی اجرا انجام می شد. باید افزود که تمامی نقشه ها و ترسیماتی که در ادامه برای شما به اشتراک خواهیم گذاشت، پس از اتمام پروژه و جهت ارسال به مسابقه آماده شد.
تخریب ساختمان در طی ۱۵ روز صورت گرفت. سازه بنا که از دیوارهای باربر و طاق های ضربی بود نیاز شدیدی به تقویت داشت. با توجه به توصیه مشاور، ایستایی و استحکام بخشی نقاط حساس صورت گرفت و سایر عناصر اضافی به سرعت تخریب گشت.

در طی انجام فرآیند بازسازی طراح با محدودیت هایی روبرو گشت که روند کار را دشوار می ساخت. از جمله این محدودیت ها که پیش تر هم بدان اشاره شد، تنگی وقت و همچنین هزینه های پیش بینی نشده با توجه به بودجه ی محدود بود. تاسیسات مکانیکی و الکتریکی نه چندان کارآمد و فرسوده بود و گرمایش و سرمایش خانه پیش از بازسازی به وسیله‌ی بخاری و کولر آبی تامین می‌شد. در طی روند بازسازی، گرمایش به پکیج و رادیاتور ارتقا یافت. طراح به دنبال رادیاتورهای قدیمی ولی کار نکرده‌ای بود. نکته جالب توجه در این بخش این بود که طراح بعد از جست وجوی بسیار تنها توانست ۷ عدد پیدا کند. نشانه‌هایی که ذهن و باور طراح آنها را بی‌ارتباط با خانه نمی یافت.

سازمان فضایی و عملکردی خانه در عرض به ۳ بخش تقسیم شد. با وجود این که فضاها از نظر عملکردی دارای استقلالی نسبی بودند اما کمترین ارتباطی با یکدیگر نداشته و همین خود سبب ایجاد تنگی و دلگیری خانه می‌شد. کاملا واضح بود که با افزایش ارتباط میان بخش ها و ایجاد گشایش در میانشان این مشکل حل می گشت. فضای آشپزخانه با اتاق خواب جنوبی جابجا شده و گشودگی بزرگی در میان دیوار آشپزخانه در جهت داشتن ارتباط بهتر با فضای غذاخوری ایجاد شد.

به علاوه، در دیوار روبروی این گشودگی، در فضای غذاخوری گشایش کوچکتری ایجاد شد و به این ترتیب محوری شرقی غربی، از قسمت مهمان‌خانه تا آشپزخانه نمایان گردید. همچنین باید افزود، دیوار جداکننده‌ مجاور پله ی مهمان‌خانه، برای ایجاد یک محور شرقی-غربی دیگر از مهمان‌خانه تا نشیمن، حذف شد. دیگر اینکه، به جای پله‌ی بام که از جنس آهن بود، حمام و پله ای جدید ساخته شد و در بالای آن آتلیه همسر معمار با ارتباط مستقیم با فضای بام ایجاد گردید.

طراح استفاده از قوس و منحنی در نماهای بیرونی و داخلی و برش ها را دوست می داشت و معتقد بود که قوس نیم دایره به خاطر فرم خالصی که دارد، احساس عمیقی از آرامش را به مخاطب منتقل می سازد. از این رو تصمیم گرفت تا از قوس های نیم دایره ای هم در اصلاح نمای بیرونی و هم در فضای داخلی استفاده کند. بخش میانی و اصلی ورودی نمای شمالی، جهت دعوت کنندگی بهتر و هماهنگی با نمای جنوبی دچار تغییراتی گشت و البته از محدودیت‌های اعمال شده از طرف شهرداری بی نصیب نماند.

طراح برای صرفه‌جویی در هزینه و زمان، نیمی از دیوارهای تراشیده شده را با همان بافت آجری اش حفظ کرد. حتی بخشی از طاق ضربی فضای غذاخوری و آشپزخانه را بدون پوشش زیباتر یافت و بدین ترتیب همانطور دست نخورده باقی گذاشت. همچنین، او به فکر استفاده از مصالح بازیافتی بود و به این منظور در سقف مهمان‌خانه، از تخته‌های قالب بندی مستعمل و دورانداخته شده‌ ای که بدون نیاز به رنگ و پوشش و فقط تمیزی، ظاهری شایسته و مناسب با فضای خانه داشتند، نصب کرد؛ کاملا رایگان. برای پوشش کف سالن، کاشی آبی اصفهان که نسبت به سنگ و سرامیک ارزانتر و با حال و هوای فضای داخلی هماهنگ می‌نمود، اجرا شد و به جای دستگیره آماده برای کمد و کابینت، از وزنه های ۱۰۰ گرمی، که در آهنگری سال ها مشتری نداشت، استفاده گردید که بسیار ارزان بود.

همسر طراح که نیز نقاش و مجسمه ساز بود، همواره آرزو داشته در خانه ای زندگی کند که قابلیت تبدیل شدن به یک گالری موقت را داشته باشد. از این رو طراح در نورپردازی از تجهیزاتی استفاده کرد که این امکانات را فراهم می ساخت. به علاوه دیوارهای ساده و خاکستری که در بخش هایی نیز دارای بافت آجری بود، آماده ی نمایش انواع تابلوها می شد.

طراح برای طراحی درب ورودی ماشین و درب ورودی‌ خانه، از سبک سقاخانه ای استفاده کرده است. همچنین، وی کی خواست در جایی نشانی از امرداد و داستان عدد ۷ وجود داشته باشد. بدین صورت به فکر استفاده از نماد ماه امرداد یعنی شیر افتاد. درب ورودی ماشین، با الهام از نقش شیر در فرش‌های عشایری طراحی گردید تا یادگاری از این داستان باشد. ۱۰۰ روز بعد از اولین روز شروع اجرا، پروژه کامل به اتمام رسید و تصادفی در این خانه، ۱۳ قوس نیم دایره اجرا شد.