ویلای سُهی و سُهی | سعید محسن یونسی

خانه های ما کسل کننده شده اند و شبح این کسالت در زندگی روزمره مان اثری متناوب و پایدار به جای گذاشته است. همواره این رسالت را بر خود تکلیف کرده ام که تا حد ممکن ، در کنار محدودیت های اقتصادی ، اقلیمی ، شهرسازی و کارفرمایی، امکان سبک زندگی جدیدی برای کاربران ویلا فراهم سازم و معتقدم معماری خوب و متنوعی که نیازهای کاربران را پوشش دهد تاثیر شگرفی در افزایش آرامش جسمی و روانی انسانها و کیفیت روابط بین آنها خواهد داشت.

سال ۱۳۹۶ ، در دهکده ی ویلایی “هشت بهشت گیلاوند” ، دو برادر خواهان طراحی دو ویلای کاملا یکسان در دو پلاک مجاور هم بودند. یکسان بودن دو ساختمان در کنار هم تنها چالش زیبایی شناختی پروژه نبود و می بایست شاخصه های دیگری برای فرار از این تکرار مد نظر واقع می شد. علاقه ای به فرم های مینیمال راست گوشه وجود نداشت و در کنار آن تاکید بر تکسر و تنوع فضاها پر اهمیت می نمود.

ایده اصلی در شکل گیری ویلاهای “سهی و سهی” پرهیز از یکنواختی کسالت آور سبک زندگی در شهر های بزرگ نظیر تهران است . در این ویلاها می توان تمام روز و شب را در جاهای مختلف به فعالیت های متنوع پرداخت و این تنها با جایگذاری لوازم امکان پذیر نیست. این مهم با معماری و خلق فضاهای متنوع شکل می گیرد.

طراحی پروژه با کار بر ایده پردازی برای یکی از دو ساختمان و به موازات در پلان ها شامل زیر زمین ، همکف، طبقه اول و طبقه دوم و در حجم با ترکیب استوانه های دفرمه شده و پرهیز از گوشه های تیز و همچنین مرتفع آغاز شد .

طبقه زیر زمین شامل : اتاق تاسیسات ، اتاق ورزش ، جکوزی ، اتاق استراحت کارگر
طبقه همکف شامل : پارکینگ مسقف ، ورودی ، سالن ، آشپزخانه و صبحانه خوری ، اتاق کار(یا میهمان)
طبقه اول : شامل ۳ اتاق خواب ، نشیمن
طبقه دوم : شامل شاه نشین ، بام سبز

در طراحی و جانمایی عناصر پلان به آرامش هر فضا و عدم مزاحمت توجه خاص شده است. در هیاهوی روز و شبهای ویلا نشینی به راحتی می توان در گوشه ای دنج و ساکت نشست و آرامش گرفت. سیال و متحرک بودن خطوط و احجام همواره و در تمام ارکان پروژه حضوری پر رنگ دارد.پس از طراحی اولیه یک ساختمان ، نوبت به همسایگی با ساختمانی عینا شبیه به خود رسید. این خواسته ی کاربران ویلا بود و اجازه هیچ تغییری در پلان و احجام داده نشد. لذا با اتصال دو حیاط به هم و حذف دیوار مابین ، و جانمایی حجم سیال پرگولایی فلزی در بین دو ساختمان و همچنین راه پله ای فراخ که از بین دو حجم به درون حیاط جاری شده است کار ترکیب دو ساختمان ادامه یافت.

فرم کلی پروژه از احجام مستقل و متکسر ساختمان ها ، به تدریج در حیاط کنار دو استخر و باغچه های مسطح و ردیف درختان منظم به سادگی و آرامش می رسد.
پس از ورود به حیاط و عبور از پارکینگ ، ورودی ویلا ، فضای واسط بین بیرون و درون است که حیاط را به سالن متصل می کند.

سالن اصلی ، فضایی بزرگ و عمودی با پنجره های بزرگ به سمت دماوند است که فضای شلوغ اتصال دهنده ی تمام اجزایی عمومی ویلاست. در کنار آن فضای صبحانه خوری بسیار دنج و آرام ، در کنار حیاط و آشپزخانه ، محصور در مصالح سنگ و چوب جانمایی شده است. در طبقه همکف اتاق مهمان ضمن اتصال غیر مستقیم به سالن اصلی ، خود دارای ارتباط مستقیم به حیاط است.

طبقه اول محل قرارگیری سه اتاق خواب و سالن نشیمن است که به ووید اصلی سالن ارتباط دارد. فضای بام سبز و شاه نشین سومین طبقه ویلا ست .

حیاط در ساختار “ویلاهای سهی و سهی” عنصر اصلی است .کارکرد درست توده ساختمان با حیاط و فضای باز جریان زندگی را در ویلاها همواره برقرار نگه می دارد. اجزای اصلی حیاط عبارتند از :
حیاط جلویی و پارکینگ : حیاط نیمه خصوصی که با جداره ی خیابان در تماس است. در عین حال با سه محور شمالی-جنوبی به حیاط خصوصی متصل است.
محور میانی : با حذف دیوار میانی دو پلاک، این محور پهن به محل عبور هیجان انگیزی تبدیل شده است که جداره های متخلخل ساختمان ها در دو طرف حس عبور از کوچه را تداعی می کند.
حیاط خلوت : هر ساختمان در کنار آشپزخانه دارای یه یک حیات خلوت صبحانه خوری است که به محور های اتصال حیاط ها مرتبط هستند.

محورهای کناری 

حیاط خصوصی : حیاط آرامش در تراز پایین تر ( به علت شب زمین) و در تماس مستقیم با طبقه زیر زمین هستند. طبقه زیر زمین با جداره شفاف شیشه ای کاربری تفریحی-ورزشی دارد و در میانه سطوح یکنواخت سبز حیاط، استخر شنا جانمایی شده است.

متریال اصلی نمای بیرونی سطوح سفید و یک دست سیمانی است. جدا از رنگ سفید و یکدستی که مد نظر طراح بوده است ، این متریال قابلیت مناسبی در اجرای منحنی ها و سطوح به هم پیوسته دارد. همچنین از چوب نما در ترکیب احجام عمودی جهت انتقال حس متریال طبیعی و زیبایی استفاده شده است.

یکی از عوامل کسالت بار بودن خانه های ما ، پنجره های کوچک است که در ویلا ها تا حد توان از آن فاصله گرفته ایم. دید و منظر اصلی، ارتباط با فضای حیاط و همچنین امکان استفاده حداکثری از نور طبیعی ، عوامل اصلی شکل گیری پنجره های بزرگ هستند و در این راستا ، محاسبات دقیق جهت طراحی سیستم تاسیساتی مناسب و همچنین دریافت گرما از سطوح شیشه ای مدنظر قرارگرفته است.

دیوار پیرامونی پلاک ها همواره در شهرک های مشابه ، عناصر مزاحم و نازیبایی هستند که در این پروژه سعی شده است تا حد ممکن ، ساده و بی تاثیر طراحی شوند. با این حال وجود آنها ، خارج از اختیار طراح و بنا به الزامات شهرسازی و سندی و همچنین فرهنگی و امنیتی ، باعث مزاحمت در نمای ساختمان ها و همچنین ارتباط زنده پروژه با اطراف است.